Algemeen Dagblad logo

Op de fiets kun je plekken ontdekken waar je normaal gesproken misschien niet zo snel zou komen. Gezellig drukke steden, lieflijke dorpjes, het platteland waar de tijd soms stil lijkt te hebben gestaan, adembenemend mooie natuurgebieden, rumoerige havens waar het werk altijd doorgaat, uitgestrekte weidevelden vol schapen die op hun gemak staan te grazen, bezienswaardigheden uit lang vervlogen tijden, je kunt het allemaal ontdekken per fiets. Route.nl en het AD hebben prachtige routes voor jou geselecteerd die stuk voor stuk de moeite waard zijn. Tijd om op je fiets te stappen en te genieten!

264 kilometer fietsplezier: en route! 

Gelderland | Berg en Dal

Zyfflich, Kreis Kleve? Verhip, zijn we Duitsland binnen gefietst. Hebben ze daar wel Fahrradknotenpunkte?
TEKST: ROB WISSINK

Fietsroute 137734 - Woeste vrijpartij van land en water
41,83 km

Fietsroute 137734 | Gelderland |Berg en Dal | 41,83 km

In de schuur ligt nog een fietsdrager en de weersvooruitzichten zijn top. Halfbewolkt, weinig wind. Onze kekke outfit is afgestemd op alle mogelijke calamiteiten. Handschoenen, regenjas, zonnebril en fietstas met drinkwater, crackers, appels, zakmes, inbussleutels, bandenplaksetje. Op naar de Ooijpolder.

Fietscafé De Tornsche Molen in Wercheren lijkt ons de ideale plek om te beginnen aan onze fietsroute met de uitdagende naam ‘Leuth, Kekerdom en de Ooijpolder’. Het is woensdagochtend en de parkeerplaats staat vol. De lente hangt in de lucht. Overdrijvende wolken zorgen voor fraaie groenschakeringen in de weilanden. Okerkleurige wilgentenen glimmen in het zonlicht. Het is on-Nederlands mooi. Achter ons de heuvels van Berg en Dal, links de rivier, voor ons de polder en rechts de Duivelsberg als hoogtepunt van de imposante stuwwal die dit stroomgebied van Rijn en Waal zo kenmerkt.

Maïsakkers

Bij knooppunt 64 noteren we de volgnummers van onze route. We rijden via Leuth naar Millingen aan de Rijn. Daar waar de Rijn doorstroomt naar Arnhem en de Waal afbuigt naar Nijmegen. We zien weilanden, omgeploegde maïs akkers, fruitbomen. Het weidse uitzicht wordt af en toe onderbroken door een haag, wat knotwilgen of populieren. Ooievaars, reigers en kieviten vliegen af en aan. Geen bos in deze eeuwenoude bouwput van de rivier. ‘Fluviatiele sedimentatie’, hoor ik mijn aardrijkskundeleraar fluisteren. Wind, water en ijs hebben dit land gevormd.

Het bordje ‘U nadert knooppunt 65’ verschijnt maar niet en we rijden pardoes Zyfflich binnen. Bij de kerk van dit Duitse dorpje staan informatieborden die aantonen dat we een afslag hebben gemist. Geen nood, rode stippen met witte nummers verwijzen, als het goed is, naar dezelfde Knotenpunkte die wij op ons lijstje hebben staan. Op zoek naar nummer 66. Wir schaffen das!

‘OKERKLEURIGE WILGENTENEN GLIMMEN IN HET ZONLICHT’
Zo’n 10 polderkilometers verderop, zonder ook maar één verwijsbord, doemt de kerktoren van Keeken op. Nog steeds is dit Duitsland, maar grens dorp Millingen is nabij. Na de verstilde Duitse gehuchten en buurtschappen is dit een opvallend levendig plaatsje dat zich bij uitstek leent voor een lunch op een terras.

Op de dijk bij knooppunt 72 zien we voor het eerst de rivier. Hier nog de Rijn of eigenlijk Bijlands Kanaal. Links van ons de Millingerwaard. Tussen de zandverstuivingen en rivierduinen ontwaren we steenfabrieken. Tragevrachtschepen zwoegen tegen de stroom in. Een levend schilderij.

We fietsen verder over de Waaldijkdoor een beschermd moerasgebied. Er leven bevers en Konikpaarden. Aan de picknicktafels langs het fietspad turen vogelaars naar witte reigers in de wielen en uiterwaarden. Vanaf de uitkijktoren bij de Bisonbaai, het panoramaterras in Berg en Dal en de Duivelsberg aanschouwen we van bovenaf de woeste vrijpartij van land en water.

Na ruim drie uur snoeren we bij het fietscafé onze fietsen weer vast op de drager. Een aanrader? Absoluut. Maar houd wel rekening met een paar venijnige kuitenbijters onderweg en 20 kilometer tegenwind.

Tekst: Rob Wisselink

Zeeland | Borsele

Met een beetje fantasie zie je hem zwoegen langs de boorden van de Westerschelde. Hier legde wielericoon Jan Raas de basis voor zijn succesvolle carrière.
TEKST: RAYMOND DE FREL

Fietsroute 770988 - Jan Raas spookt met je mee
103,15 km

Fietsroute 770988 | Zeeland |Borsele | 103,15 km

Met een beetje fantasie zie je hem zwoegen langs de boorden van de Zesterschelde. Hier legde wieler icoon Jan raas de basis voor zijn succesvolle carrière.

Nu heeft Raas er zijn eigen route. Niet dat hij daar zelf nou zo van onder de indruk is. Denken we, want hij praat niet met de media. Sinds hij in 2003 stopte als manager van de Rabobank-ploeg leidt hij een teruggetrokken bestaan. En dus was het ook niet zo verwonderlijk dat hij in 2016 in zijn woonplaats ’s-Heerenhoek verstek liet gaan bij de opening van de naar hem genoemde route door Walcheren en Zuid-Beveland. Zijn zwager Cees Raas, die jarenlang de fiets verzorgde van de oud- wereldkampioen, nam de honneurs waar.

Op een of andere manier voegt het rookgordijn iets toe aan de route. Raas raast onzichtbaar met je mee. Voegt zich als een spookrijder aan je achterwiel. Al snel denk je aan een van die tien Tour-etappes die het krachtmens won, vaak solo maar ook als sterkste in de sprint. Of klassiekers als Parijs-Roubaix, Milaan-San Remo en de Ronde van Vlaanderen die op zijn palmares staan. Zeker als je de 101 kilometer lange tocht op de racefiets aflegt. Wie dat te lang vindt, heeft nog geen excuus om thuis te blijven. De route is namelijk in te korten tot 46 en 55 kilometer en dus ook prima op de gewone fiets of e-bike af te leggen.

Hotspots

Wie een dagje Zeeland doet, op de fiets, kiest al snel voor de Oosterschelde. Of de Stormvloedkering. Of de Zeelandbrug. Die spreken altijd tot de verbeelding. Toch laat de Jan Raasroute deze hotspots rustig links liggen. De pijlen wijzen de weg langs de oevers van de druk bevaren Westerschelde, waar de wind altijd wel een beetje vervelend doet. Neem Raas’ woonplaats als startpunt en je gaat eerst door het havengebied Vlissingen-Oost, een minder charmant tracé. Vlak voor Vlissingen buigt de route af naar Ritthem (met een fijn stukje langs Fort Rammekens), waarna je via Nieuw- en Sint Joosland Walcheren weer verlaat.

Terug in de Zak van Zuid- Beveland begint het slingeren over de dijkjes
Eenmaal terug in de Zak van Zuid- Beveland begint het slingeren over dijkjes, langs fruitboomgaarden en lieflijke polderwoningen. Het lijkt hier soms of de tijd heeft stilgestaan. Bij kraampjes aan de opritten van boerenerven liggen aardappelen en fruit te koop. Via Langeweegje (de voormalige woonplaats van de naar Oostenrijk geëmigreerde wielrenner Johnny Hoogerland), komt bij Hoedekenskerke de Westerschelde weer in het vizier. Hier en iets verderop bij Ellewoutsdijk kun je de overkant (Terneuzen) haast aanraken. Hoedekenskerke heeft nog iets leuks: op de dijk staat De Restauratiewagen, een oud treinstel dat is omgebouwd tot een schattig barretje.

Killer

Het stuk langs de Westerschelde is ongeveer 20 kilometer lang en kan bij tegenwind voor menigeen een killer zijn. Misschien is het wel daarom dat op alle routebordjes een symbooltje van een windvanger staat. Als een waarschuwing. Want in Zeeland keert de wind zich vroeg of laat tegen je. In de gemeente Borsele keer je via Jan Raas’ geboorteplaats Heinkenszand, ooit ontstaan op een zandplaat, terug in ’s-Heerenhoek. Als het goed is met met vermoeide benen. Maar wie het in zijn hoofd haalt daarover te zeuren, moet toch nog maar een laatste keer aan Jan Raas denken. Die hebben we namelijk namelijk ook nooit horen klagen.

Tekst: Raymond de Frel

Overijssel | Hellendoorn

Veel te zien hoor, op de grens van Twente en Salland. Maar het mooist zijn de ingenieuze vistrappen in de meanderende Regge.
TEKST: KARIN VELDWACHTER

Fietsroute 181686 - Langs de trappen
40,83 km

Fietsroute 181686 | Overijssel |Hellendoorn | 40,83 km

Veel te zien hoor, op de grens van twente en salland. Maar het mooist zijn de ingenieuze vis trappen in de meanderende regge.

Alleen wie een fiets neemt waarvan nog maar één van de zeven versnellingen werkt, moet echt zwoegen om vanuit beginpunt Hellendoorn het klimmetje naar de Sallandse Heuvelrug te voltooien. Boven is de rust tussen de hoge stammen de beloning. En gelukkig: wat naar boven gaat komt weer naar beneden, dus zonder enige moeite bereikt de eenzame fietser Nijverdal, waar een stukje door het dorp en over fietssnelweg F35 volgt. En daar duikt alweer de volgende strook natuurschoon op in de vorm van Reggeherstelgebied de Koemaste. De Regge mag weer meanderen, zoals vroeger: dat is de boodschap die op talloze panelen te lezen is. Een plaquette meldt: ‘Maar kijk, ze richt zich op, en danst weer als voorheen, de Regge, mooie vrouw’, doelend op de herstelwerkzaamheden.

Zwaan met lentekriebels

Sinds 1900 werd de rivier vergaand gekanaliseerd maar de laatste jaren maken door overheden en natuurbeschermers ingehuurde arbeiders dat weer ongedaan. Dat is goed voor de mensen, de dieren en de natuur.

En voor de fietser, want die meandert rustig mee over de paden langs de nu weer natuurlijk ingerichte rivier. Vloeiend gaat hij (zij) erlangs en overheen, en onderweg valt van alles te zien en te horen. Kwetterende vogels, snaterende eenden, zwanen met lentekriebels.

Ook vistrappen maken deel uit van het herstelproject: waterbouwkundige kunststukjes, leuk om te zien ook, die ervoor zorgen dat de vissen een door stuw of sluis ontoegankelijk geworden rivierdeel kunnen bereiken. Dat willen ze graag, de vissen, want dan kunnen ze zich voortplanten.

Voorbij Marle voert de tocht langs boerderijen, schaapskooien en kamelen. Kamelen? Jazeker, leuk om op de foto te zetten, net als het ‘huusie’ dat verderop bij stoppunt Boerderij de Brummel te vinden is. Een plas pauze is in dit volledig gerestaureerde buitentoilet uit 1908 een ware belevenis.

Tekst: Karin Veldwachter

Noord-Brabant | Werkendam

Bestaat er zoiets als dé Nederlandse Fietstocht? Deze komt zeker in de buurt.
TEKST: MARTIJN SCHRAVEN
Fietsroute 420545 - Ontdek de sporen op de Heuvelrug
58,35 km

Fietsroute 420545 | Utrecht |Driebergen-Rijsenburg | 58,35 km

De Utrechtse Heuvelrug staat vooral bekend om haar lommerrijke bossen, heidevelden en zandverstuivingen. Maar wist je dat De Utrechtse Heuvelrug ook een Nationaal Park is en mede daardoor relatief schone (en stille) natuur herbergt? Kom opladen in de natuur en ontdek, naast dat het gezond is om in schone lucht te fietsen, het cultureel erfgoed. Langs de zuidflank van de Heuvelrug loopt een reeks van excentrieke buitenplaatsen en kastelen met prachtig aangelegde tuinen en parken. De route voert je naast deze stijlvolle buitenplaatsen langs kronkelende paden, door pittoreske dorpen, dichte bossen en prachtige duin- en heidegebieden. Een verrassende en originele route om kennis te maken met de diversiteit van de Heuvelrug.

Kijk je ogen uit

Deze route is een grote verzameling van mooie bezienswaardigheden. Stap van je fiets af en maak een wandeling over de slingerende paadjes van de Heidetuin. Er staan hier zoveel soorten heide dat er altijd wel iets in bloei staat. Even verderop kun je tot rust komen bij het Landgoed Kraaybeekerhof en als je dan nog een stukje verder fietst kun je de Buitenplaats Sparrendaal bewonderen. Vervolgens fiets je een stukje door Driebergen-Rijsenburg naar de Historische moestuin Bartiméus. Deze moestuin hoort bij de zorginstelling Bartiméus en je vindt hier een rosarium, kassen en een theehuis. Een echte must om te bezoeken tijdens je tochtje. Daarna fiets je verder naar Doorn, waar je een bezoekje kunt brengen aan Museum Huis Doorn. In het museum staat de geschiedenis van Nederland ten tijde van de Eerste Wereldoorlog centraal.

Sluit je tocht gezellig af

Andere bezienswaardigheden op de route zijn Landhuis Darthuizen, Kasteel Amerongen en het Zwerfsteneneiland. De uitvalsbasis van deze route is Chalet Klein Zwitserland. Hier kun je terecht voor een lekker hapje en een drankje.

Het pareltje van de Utrechtse Heuvelrug

De mooiste bezienswaardigheid op deze route is zonder twijfel Kasteel Amerongen. Dit kasteel wordt wel eens het mooiste Nederlandse kasteel uit de Gouden Eeuw genoemd. Van buiten en binnen ademt dit kasteel nog de sfeer van weleer. Neem een kijkje in het leven van de voormalige bewoners, waaronder de Sterke Vrouwen die in ’t Huys hebben gewoond en in hun excentrieke interieur. Maar maak ook zeker een wandeling door de prachtige kasteeltuin waar je in de zomer fantastisch kunt picknicken.

Utrecht | Oudewater

Midden in het groene hart an dit héél drukke stedelijke gebied, de Randstad, is het net of snelwegen niet bestaan.
TEKST: EGBERT JAN RIETHOF
Fietsroute 117031 - Op ontdekking door het Groene Hart
43,10 km

Fietsroute 117031 | Utrecht |Oudewater | 43,10 km

In het hart van ’t Hart. Midden in het groene hart van dit héél drukke stedelijke gebied, de randstad, is het net of snel wegen niet bestaan.

Smalle paden over oude dijken die vroeger nuttig waren. Een licht slingerende rivier die Hollandsche IJssel heet, een jaagpad erlangs, domein van onthaasting. Wie altijd met trein of auto reist, weet niet dat dit allemaal nog bestaat, gewoon midden in het Groene Hart. Dit is zwaar verkaveld weidegebied, oud cultuurlandschap waar je niet moet willen autorijden. Hier ga je fietsen, en denk erom: op je gemak.

Oudewater is nog niet achter de rug of daar heb je Hekendorp, Haastrecht, Gouda. In de zeventiende eeuw bloeiden deze stadjes op. De centra met popperige trapgevels, grachten en een Waag zijn niet zo heel anders dan toen. Misschien is dat niet helemaal waar, maar dat is het mooie van zo’n fietstocht: je glijdt opgewekt door een heerlijk land van illusies.

Vogels en vogelaars

Buitenlanders denken dat Goudse kaas in ‘Ghoeda’ zelf wordt gemaakt. Ook al niet het geval. De fietser scheert langs het openluchtmuseum-achtige decor van de kaasstad naar Reeuwijk, en vandaar langs hoekige bochten de Reeuwijkse plassen in.

Even verstoort de A12 hier nog de illusie dat snelwegen niet bestaan, maar het is een troost dat de vogels en de vogelaars – die hier in groepen door hun lange lenzen staan te turen – zich niets van het snelwegrumoer aantrekken. In de weiden, die niet van de boeren zijn maar van Staatsbosbeheer, staan ganzen en eenden in commissie te relaxen. Daar zijn bijzondere exemplaren bij, schijnt het, dus je zou denken: welkom lieve dieren, die vaak vanuit verre oorden aan zijn komen vliegen en straks weer vertrekken. Niet waar, het zijn er te veel en ze richten schade aan: ze kakken bijvoorbeeld om het kwartier. Hier en daar geven provincies toestemming ze af te schieten.

‘Echt een omgeving om in te fietsen, en denk erom: op je gemak’

Twee bruggen

Water, kades, voorjaarsgewassen en daarachter... water, kades, voorjaarsgewassen. Herhaling, maar dat is niet erg, dat voelt rustgevend. Rustieke villa’s komen voorbij, van lieden die nooit in de bijstand zullen belanden.

De naam van het dorp Driebruggen zou volgens de documentatie verwijzen naar drie bruggen, waar een zekere logica in zit. Waarom er in Driebruggen dan maar twee bruggen zijn, blijft onduidelijk. Het is exclusief aan de recreatieve fietser om bij zulke raadsels stil te staan.

De Enkele Wiericke komt de fietser gezelschap houden, een kanaal dat verre voorouders in 1364 uitgroeven. Later werd het onderdeel van de Hollandse Waterlinie, maar echt buitenlandse barbaren tegenhouden, daar is het nooit van gekomen. Wel ligt het er allemaal charmant en ingetogen bij, in een vrede die nu eens geen illusie is.

Het start- en eindpunt van deze route is Eethuisje t Backertje, dat gelegen is naast de beroemde heksenwaag in het stadje Oudewater. Hier kun je een drankje drinken of iets lekkers van de menukaart bestellen. Tussen de vele smakelijke gerechten vind j ongetwijfeld iets waar jou hart sneller van gaat kloppen.

Tekst: Egbert Jan Riethof