Wormer, Zaandam en Krommenie door Zaanse Schans

Fietsroute 116312

Aangeboden door:

16012 89

Omschrijving

In de Zaanstreek, bij de Zaanse Schans, kan een molenliefhebber zijn hart ophalen! Er staan in deze omgeving maar liefst zestien molens, waarvan enkele erg bijzonder zijn om uiteenlopende redenen. De molens, maar ook andere bezienswaardigheden aan de Zaanse Schans, vormen een bekende openluchtattractie, die jaarlijks ongeveer 900.000 bewonderaars trekt. De Zaanse Schans werd opgezet met het doel het historisch erfgoed te bewaren, hoewel De Zaanse Schans officieel geen museum is. Wanneer je op de fiets bent gestapt, kom je al na twee kilometer stellingmolen De Bonte Hen tegen. Deze achtkante bovenkruier werd gebouwd op de locatie waar eerder een houtzaagmolen met dezelfde naam stond. De huidige molen werd in 1693 geplaatst als oliemolen en bleef tot 1935 in oorspronkelijke staat. In dat jaar werden het complete bovenachtkant en de stelling verwijderd, en de molen werd pas in 1975 tijdens een restauratie hersteld. Sindsdien wordt de molen wekelijks door vrijwilligers in bedrijfs bedrijf gesteld. De volgende molen is Het Klaverblad. Het is een jonge wipmolen die in 2004/2005 werd gebouwd door de vroegere molenaar van molen De Gekroonde Poelenburg, die je ook op de route aantreft. De wipmolen met stelling staat op een schuur en het is de enige houtzaagmolen in de omgeving, hoewel er vroeger veel meer van dit soort kleine houtzaagmolentjes in de Zaanstreek stonden. De naam is een subtiele verwijzing naar de vier dochters van de molenaar. Molen De Os (romp/restant) staat tussen het Klaverblad en Het Jonge Schaap in. Het is een gehavende voormalige oliemolen uit 1663.Het is één van de oudste industriemolens in de regio. Tot 1916 was de molen, die op windkracht maalde, in bedrijf, maar in dat jaar werden de kap, wieken en stelling verwijderd. Toch bleef de molen malen, maar nu met behulp van een motor. In 1931 werd De Os een opslagplaats, hoewel het binnenwerk nog compleet aanwezig is. De schuren bij de molen worden bewoond. Houtzaagmolen Het Jonge Schaap is replica van de originele molen, die tussen 1680 en 1942 in Zaandam heeft gestaan. Deze replica werd tussen 2005 en 2007 gebouwd en eert daarmee het originele Jonge Schaap, die de laatste molen was van de 109 bovenkruier houtzaagmolens in deze streek die in bedrijf was. De molen is verder uniek, omdat er slechts acht andere zeskante molens in Nederland te vinden zijn. Daarvan is deze bovenkruier de enige houtzaagmolen. Wanneer je bij molen de Zoeker komt, kan je de molen in bedrijf zien. Het is de enige oliemolen van de vijf oliemolens in de Zaanstreek waar nog dagelijks op professionele manier olie wordt geslagen. De Zoeker werd oorspronkelijk rond 1676 gebouwd op een andere locatie, maar werd in 1968 verplaatst. Dat was een spectaculaire gebeurtenis, want het achtkant werd daarbij ’s nachts over de bovenleiding van de spoorweg getild. Dan kom je bij wat de meest bijzondere molen van de Zaanstreek is: stellingmolen De Kat. Deze achtkante bovenkruier is de enige werkende windverfmolen ter wereld. De molen, die in 1645 werd gebouwd, is als enige in zijn soort van ongeveer vijftig gelijksoortige molens in de streek overgebleven. Nadat er brand in de molen uitbrak in 1782, werd de molen herbouwd. Tot 1904 was de molen in gebruik, maar daarna werd hij afgebroken. De molen werd in 1960 hersteld met het binnenwerk van een molen die ‘De Duinjager’ heette en kreeg ook een nieuwe achtkant. Sinds die tijd vervaardigen beroepsmolenaars weer op ambachtelijke wijze pigmenten voor verf op De Kat. De Gekroonde Poelenburg is een houtzaag-paltrokmolen die een turbulente geschiedenis heeft. De oorspronkelijke molen werd waarschijnlijk al voor 1731 gebouwd, maar die verbrandde in 1903. Een jaar later werd op zijn plek een molen die de naam ‘De Locomotief’ droeg neergezet; deze stond oorspronkelijk in Koog aan de Zaan maar werd verplaatst. Tot het begin van de jaren vijftig van de twintigste eeuw was de molen in bedrijf, maar daarna kwam hij stil te staan. Daardoor raakte de molen in verval. Toen de molen een aanwinst bleek te kunnen zijn voor De Zaanse Schans is hij afgebroken en op zijn huidige locatie, ooit het domein van pelmolen De Grootvorst, opgebouwd. Daarbij werd de molen, die oorspronkelijk groen was, zwart geteerd. De laatste molen aan het water is De Huisman, een kleine achtkante stellingmolen die sinds 1955 op het pakhuis De Haan staat. Voor die tijd stond de molen, die waarschijnlijk in 1786 gebouwd werd, aan het Blauwe Pad in Zaandam, wat tegenwoordig de Claude Monetstraat is. De molen is in bedrijf geweest als snuifmolen, waar tabak werd gemalen, als mostermolen en als zaagmolen. Sinds 2010 is de molen ingericht als specerijmolen. Het binnenwerk is van mole Het Indiës Welvaren, een molen die tegenwoordig De Jonge Dirk genoemd wordt. De mosterdmakerij die in de molen zat, is verhuisd naar een industrieterrein in Wormerveer. Niet aan het water, maar wel in de omgeving van de Zaanse Schans, staat ook wipmolen De Hadel. Het oorspronkelijke bouwjaar van de molen is onbekend, maar wat we wel weten, is dat dit gemeentelijke monument uit Broerdijk komt. De molen werd in 1958 verplaatst naar Benningbroek en is in 1968 doorverkocht aan de Stichting de Zaanse Schans. De molen heeft een slechte windvang door de uitbreidingen die er om heen zijn gedaan, maar ondanks dat draait de weidemolen regelmatig. Zo ververst hij het water van de omliggende sloten. Molen De Windhond is ook een kleine molen, die in 1890 gebouwd werd als verjaardagscadeau voor een zevenjarig jongetje. Het kind kon daarmee een klein handeltje in biksteen drijven en de stellingmolen is de laatste biksteenmolen in de Zaanstreek. Dit gemeentelijke monument heeft aan het Blauwe Pad gefunctioneerd als lattenpikker en heeft ook nog even aan het Mr. Cornelispad gestaan, tot hij in 1965 door de stichting naar De Zaanse Schans werd gehaald. Oliemolen De Ooievaar staat ten zuiden van De Zaanse Schans. De molen werd oorspronkelijk gebouwd in 1622 in Assendelft. In 1670 werd de molen afgebroken en opgebouwd op zijn huidige locatie, waar hij werd ingericht om olie te slaan. Later werden er ook doppen en cacaoafval mee gemalen. N 1936 werd de molen buiten bedrijf gesteld, maar nadat Vereniging De Zaansche Molen zich over De Ooievaar ontfermde, werd de molen in 1956 hersteld. Tegenwoordig is de molen weer op vrijwillige basis in bedrijf. Tegenover deze molen staat molen De Dood, die ook wel De Bleeke Dood wordt genoemd. Het is één van de twee overgebleven korenmolens in de streek en heeft de eer om de oudste nog bestaande houten stellingmolen van Nederland te zijn. De molen werd in 1856 gebouwd en maalde tot 1931 koren op windkracht. In dat jaar werd het wiekenkruis verwijderd en werd er verder gemalen met een motor. Enkele jaren later werden ook het staartwerk en de stelling van de molen verwijderd. Toen de molen in 1955 in handen kwam van Vereniging De Zaansche Molen, is de molen in ere hersteld en bedrijfsvaardig gemaakt. De molen maalt elke vrijdag en doet dat weer geheel op windkracht. Het ambachtelijk gemalen meel kan je in de molenwinkel kopen. De laatste molen op de route is Het Pink, die rond 1751 werd gebouwd. De molen werd waarschijnlijk geplaatst op de vierkante, eikenhouten onderbouw van de wipstellingmolen die hier eerder stond. In 1751 werd het bovenstuk vervangen door een houten achtkant met een stelling. De molen heeft verscheidene rampen overleefd, zoals twee branden, blikseminslag en het afbreken van de askop , die de molen in 1939 restaureerde met onderdelen van twee onttakelde oliemolens. Het Pink werd als een van de eerste molens in het land regelmatig voor bezoek open gesteld. Met de windmolen wordt door vrijwillige molenaars regelmatig lijnzaadolie geslagen. De laatste bezienswaardigheid van deze fietstocht is geen molen, maar een fort dat behoort tot de Stelling van Amsterdam. De aarden wallen zijn het eerste onderdeel van het verdedigingswerk en stammen uit 1896, maar het fort werd pas in 1903 compleet opgeleverd. Het fort was niet opgenomen in de oorspronkelijke plannen van de bouw van de Stelling van Amsterdam, maar is gebouwd om de spoorlijn Amsterdam-Alkmaar te beschermen. Alleen tijdens de Eerste Wereldoorlog is het fort bemand geweest. In 1956 werd de officiële beschermde functie opgeheven en werd het fort door de Nationale Reserve gebruikt als opslagplaats. Sinds 1995 is het fort opengesteld voor publiek en het is elke laatste zondag in de lente, zomer en herfst te bezoeken. Wil je meer weten over de best bewaarde geheimen van Laag Holland? Surf dan naar www.laagholland.com en laat je inspireren.
Deel deze route met anderen

Routebeschrijving

94
94 (Bartelsluis, 1531MT, Wormer, Noord-Holland, Nederland)
0.00 km
0:00
Toon volledige routebeschrijving

Startpunt

Je kunt waarschijnlijk niet wachten om te starten met je tocht, maar je moet eerst nog naar het startpunt van de route toe. Klik hieronder op de button om je route naar het startpunt te plannen.

94
Jouw startpunt
Knooppunt 94
Bartelsluis
1531MT Wormer
Plan route naar startpunt

Parkeerplaats

Dorpsstraat
1531HA Wormerland

VVV Wormer in Reisburo Apollo

Faunastraat
1531WH Wormerland
020 201 88 00

wormerveer

Wandelweg
1521DT Zaanstad

Pauzeplaatsen

Hieronder vind je verschillende mooie plekjes die je tijdens je route kan bezoeken. Deze zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zodat het makkelijk is voor jou om te kiezen.

Bezienswaardigheden

Molen-De-Zoeker

Molen De Zoeker

Windmolen

De Zoeker is een oliemolen op de Zaanse Schans die oorspronkel...

Meer informatie
Molen Klaverblad

Klaverblad

Windmolen

Het Klaverblad is een kleine houtzaagmolen die tussen 2000 en ...

Meer informatie
De Bleeke Dood

De Bleeke Dood

Windmolen

De Bleeke Dood is een van de twee overgebleven korenmolens in ...

Meer informatie
Molen De Hadel

De Hadel

Windmolen

Deze wipmolen op de Zaanse Schans werd gebouwd om het water in...

Meer informatie
Molen Het Pink

Het Pink

Windmolen

Het Pink is een oliemolen in Koog aan de Zaan die werd gebouwd...

Meer informatie
Geen foto van Ooievaar

Ooievaar

Windmolen

De bekendste molensoort in Nederland. Windmolens werden niet a...

Meer informatie
Molen De Os

Molen De Os (romp/restant)

Windmolen

Molen De Os is een voormalige oliemolen op de Zaanse Schans di...

Meer informatie
Geen foto van Windhond

Windhond

Windmolen

De bekendste molensoort in Nederland. Windmolens werden niet a...

Meer informatie
Molen De Huisman

De Huisman

Windmolen

Molen de Huisman is een kleine molen aan de Zaanse Schans. Dez...

Meer informatie
Fort aan den Ham

Fort aan den Ham

Fort
De-Bonte-hen

De Bonte Hen

Windmolen

Molen De Bonte Hen is in 1975 gebouwd als oliemolen. De molen ...

Meer informatie
Gekroonde-Poelenburg

De Gekroonde Poelenburg

Windmolen

De Gekroonde Poelenburg is een houtzaag-paltrokmolen die in 19...

Meer informatie
Het-Jonge-Schaap

Molen Het Jonge Schaap

Windmolen

Het Jonge Schaap is een houtzaagmolen die tussen 2006 en 2007 ...

Meer informatie
Molen-De Kat

De Kat

Windmolen

Verfmolen De Kat is de enige nog werkende windverfmolen ter we...

Meer informatie

Ervaringen

Lees hieronder de ervaringen van anderen. Zo kom je erachter welke score de route heeft gekregen en kun jij beslissen of deze route wat voor je is. Veel plezier!

Er zijn nog geen ervaringen toegevoegd aan deze route, wees de eerste die zijn ervaring deelt!

Wat vond je van deze fietsroute?

Ook je ervaring delen? of registreer je voor een gratis account.

Deel deze route met anderen

Toon QR Embed deze pagina </>
Fietsroute 116312 | Toegevoegd op 14-2-2013 | Laatst gewijzigd op 6-1-2018

Download de route.nl app

Met al meer dan 1.000.000 downloads is onze app erg populair. Download de app vandaag nog in een van de stores.


App Store Google Play
Meer informatie en uitleg
App promotie afbeelding