In en rondom Weert vind je de mooiste bezienswaardigheden uit verschillende periodes uit de geschiedenis. Van een sluis uit de 20e eeuw tot een Brits militair kerkhof en een kasteel uit de 15e eeuw, je vindt het hier allemaal. Er is echter één historisch bezienswaardigheid die veel ouder is dan alle andere bezienswaardigheden bij elkaar: de urnenvelden op de Boshoverheide. Deze grafvelden behoren tot de grootste urnenvelden van heel West-Europa.

Alinea 1

Eindeloos veel prehistorische grafheuvels

De prehistorische urnenvelden op de Boshoverheide liggen een stukje buiten de stad Weert in het natuurgebied De IJzeren Man. Deze grafvelden zijn beschermde Rijksmonumenten die stammen uit de zogenaamde ‘Urnenveldenperiode’ van ongeveer 1050 tot 400 voor Christus. De velden op de Boshoverheide zijn bij elkaar zo’n 30 hectare groot en er zijn ruim 900 grafheuvels te vinden. De heuvels zijn door de eeuwen heen intact gebleven. Je zou misschien zomaar aan deze heuvels voorbij lopen of fietsen als je niet weet wat de functie van deze gebieden was, maar als je het verhaal achter de urnenvelden kent dan wordt het meteen een stuk interessanter. Het urnenveld is toegankelijk via een verhard voetpad, zodat je alle grafheuvels goed kunt bekijken.

Sporen uit het verleden bekijken

Naast deze urnenvelden vind je ten noorden van Weert nog een urnenveld in het gebied De Raak. Dit veld is iets minder oud dan het veld bij De IJzeren Man. Er werden hier tussen 800 en 500 voor Christus zo’n 262 grafheuvels aangelegd. In de prehistorie was het vinden van een goede rustplaats voor doden belangrijk, net zoals dat tegenwoordig ook het geval is. Het grafritueel bestond destijds uit vier fasen. Als eerste werd er een brandstapel aangelegd waarop de overledene werd verbrand. De overledene was daarbij gekleed en soms werd er ook voedsel en drank verbrand als proviand voor de overledene in het ‘hiernamaals’. De tweede stap was het verzamelen van de beenderresten en andere overblijfselen.


Alinea 2

Ronde grafheuvels en langbedden

Deze resten werden vervolgens in een doek of in een urn verzameld en dit werd begraven in de natuur. Daarna werd er een lage heuvel aangelegd over de resten van de overledene heen. De meeste grafheuvels zijn rond, met als uitzondering de langere ovale langbedden. Deze langbedden vormden de laatste rustplaats van familiehoofden. Om de heuvels heen werd een smalle greppel aangelegd. Op de urnenvelden rondom Weert zijn de langbedden gemakkelijk terug te vinden, omdat deze grafheuvels apart van de andere heuvels zijn aangelegd. Zo was het destijds meteen duidelijk waar de ‘belangrijke’ doden lagen begraven.

De eerste bewoners van Weert

De eerste bewoners van het gebied rondom Weert vormden waarschijnlijk een kleine groep mensen. Archeologen gaan ervan uit dat zij leefden van de landbouw op akkers die ze aanlegden door een stuk bos te kappen of af te branden. Er wordt geschat dat zij hier leefden van ongeveer 1100 tot 500 voor Christus. Destijds waren de urnenvelden waarschijnlijk groter, maar door de eeuwen zijn er veel graven verloren gegaan. Urnenprikkers roofden  bijvoorbeeld door de eeuwen heen veel urnen weg en daardoor raakten de grafheuvels beschadigd. Rond het jaar 2000 zijn de velden archeologisch onderzocht en toen zijn veel grafheuvels weer gerestaureerd.




Route-suggestie

Wil je de urnenvelden op de Boshoverheide en andere mooie bezienswaardigheden zelf bewonderen? Volg dan fietsroute 566028: 

Fietsroute 566028 - Historisch Weerterland fietsroute
49,36 km

Fietsroute 566028 | Limburg |Weert | 49,36 km

Deze route van 48 kilometer neemt je mee langs de mooiste plekken van Weert en Nederweert. Vooral geschiedenisliefhebbers kunnen hun hart ophalen op deze route vol historische pareltjes, maar ook als natuurliefhebber zit je goed in dit gebied.

Eeuwenoude urnenvelden
Het start- en eindpunt van deze route ligt bij het Fietsterras Bi-j Siem, een prachtig pand waar de eigenaars de eeuwenoude traditie voortzetten in een modern jasje. Drink hier een lekker kopje koffie en stap daarna op je fiets. Vanuit hier zet je koers naar het natuurgebied De IJzeren Man, dat in de buurt van Weert ligt. In dit gebied heb je veel recreatieve mogelijkheden zoals: een camping, een klimbos, een Natuur- en Milieucentrum en nog veel meer. De moeite waard om hier even af te stappen. Daarna fiets je door naar de prehistorische urnenvelden op de Boshoverheide. Dit veld is een beschermd Rijksmonument en behoort tot de grootste prehistorische urnenvelden van West-Europa. Stap van je fiets af en neem een kijkje bij deze bijzondere grafheuvels uit 1050 tot 400 voor Christus. Er zijn hier naar schatting meer dan 3000 doden begraven.

Het Weerterbos
Vervolgens fiets je verder door de Hugterheide en over het Weerterbos. Dit bos ligt in Nederweert en bestaat uit bos- en heidegebied en graslanden. Na ruim 23 kilometer fietsen kun je een pauze inlassen bij Huyskamer Daatjeshoeve om te genieten van een lekker hapje en een drankje. Even verderop kom je langs de St. Joseph molen en het Limburgs Openluchtmuseum Eynderhoof. Dit museum bestaat uit historische gebouwen waar 375 vrijwilligers oude ambachten en gebruiken demonstreren aan het publiek. Kijk hier even rond en waan je in vroegere tijden.

Kanalen Vierhoek – Sluis 15
Als je het kanaal over bent gefietst, kom je uit bij Sluis 15. Deze sluis en waterkrachtcentrale is gebouwd in de jaren ’20 van de vorige eeuw. Deze sluis is in de plaats gekomen voor de oude sluis, deze was geplaatst tijdens het graven van het kanaal tussen Wessem en Nederweert. Bij de sluis ligt de oude Waterkrachtcentrale Nederweert, een bijzonder monument. De centrale is eigendom van Rijkswaterstaat en wordt beheerd door de Stichting Waterkrachtcentrale Roeven Nederweert.

Een unieke molen
Een stukje verder op de route fiets je ook nog langs molen Windlust, de enige molen in Limburg die olie slaat. De molen is daarmee uniek in zijn soort. Omdat de molen regelmatig draait kun je een afspraak maken om de molen te bezichtigen. Je eindigt je tocht weer bij Bi-j Siem, waar je bij kunt komen van deze mooie tocht.

Meer weten over de mooiste bezienswaardigheden uit verschillende periodes uit de geschiedenis? Lees dan dit artikel. Of neem een kijkje op de inspiratiepagina van Limburg.

Tekst: Linda Milder

Dit verhaal kwam tot stand op uitnodiging van VVV Midden-Limburg.