Zaandam, Purmerend, de Zaanse Schans en de omgeving van deze gebieden in Laag Holland barsten van de interessante verhalen die te maken hebben met de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding die daarop volgde. Het is dan ook niet gek dat het route.nl Live Event op 5 mei voor een deel in het teken stond van de oorlogshistorie van het gebied. Samen met ruim vijftig fietsliefhebbers blikten we tijdens dit fietsevent terug op de oorlog én vierden we de vrijheid op de fiets.
Enthousiast gemompel en het geluid van voetstappen weerklinken in de middag van 5 mei door de donkere gangen van het Fort bij Spijkerboor. In dit fort dat ligt verscholen in het polderlandschap van de Beemster is het meestal muisstil, maar vandaag dwalen tientallen fietsliefhebbers door dit bouwwerk heen om meer te weten te komen over de geschiedenis van het fort. Andere deelnemers van het event genieten ondertussen buiten het fort van de laatste hapjes van een overheerlijke lunch die is klaargemaakt door Naomi Zaalberg. Rijkgevulde wraps, belegde broodjes, huisgemaakte soep, fruit, salade, aan alles is gedacht door Naomi. Allemaal even lekker en nog gezond ook. Daar heeft iedereen wel trek in na zo’n 30 kilometer fietsen.

Alinea 1.2
Opstarten op het Hembrugterrein
Zo’n 5 uur eerder druppelen alle fietsers die meedoen aan het Live Event binnen bij Taets op het Hembrugterrein in Zaandam. Sommige deelnemers zijn een aantal uurtjes onderweg geweest vanuit bijvoorbeeld Zuid-Limburg en Gelderland, terwijl anderen op fietsafstand van het Hembrugterrein wonen. Wat de fietsers allemaal gemeen hebben is dat ze ontzettend veel zin hebben om lekker te gaan fietsen, maar eerst starten we op met een kopje koffie en daarna staat er een korte rondleiding over het Hembrugterrein op de planning.

Op pad op een oud militair dienstterrein
Voormalige werknemers van de wapen- en munitiefabriek die vroeger op dit terrein te vinden was nemen ons in kleine groepjes mee langs de historische panden waarin zij vroeger werkten. “Het was hier vroeger ten strengste verboden om met een aansteker rond te lopen, omdat er zoveel explosieven werden gemaakt hier. En zie je dat gebouw daar? Vroeger lag daar een schietbaan onder om alle wapens te kunnen testen’, vertelt een van de oud-medewerkers van het terrein. Nu kun je je bijna niet meer voorstellen dat er hier vroeger een streng bewaakte wapenfabriek lag. De oude gebouwen worden nu namelijk één voor één opgeknapt en verhuurd aan allerlei ondernemers.

Alinea 2
Vliegen door het Twiske met Flyer e-bikes
Even later is het echt tijd om op onze e-bikes te stappen die Flyer speciaal voor ons heeft verzorgd. Zadels en sturen worden in hoogte versteld, fietstassen worden vastgemaakt, er worden wat testrondjes gemaakt om te wennen aan de Flyer Fietsen en dan is het tijd om te vertrekken naar natuurgebied het Twiske. Dit rustige en uitgestrekte gebied dicht bij de stad vormt het perfecte decor om de e-bikes even goed te testen. Om me heen hoor ik alleen maar tevreden geluiden, zowel van mensen die al vaker op een e-bike hebben gefietst als van mensen voor wie een e-bike helemaal nieuws is. Er waait een flinke wind, maar met een Flyer is dat geen enkel probleem. De trapondersteuning zorgt ervoor dat je moeiteloos langs het water en de velden vol weidevogels van het Twiske vliegt. Beter kan niet.

"Je e-bike uittesten kan perfect in het Twiske"

Ontspannen in het Twiske
Het Twiske is een beschermd Natura 2000-gebied vol moeras-, riet- en watervogels. Je vindt hier onder andere de roerdomp, de slobeend, de baardman en de smient. Deze vogels verblijven graag in en om het water in de stiltegebieden en de rustige gedeelten van dit mooie gebied. Om het water heen vind je weiden met onder andere Schotse Hooglanders en verder leven er hier nog veel meer dieren zoals hermelijnen en bonte spechten. Er valt hier kortom genoeg te zien, maar je kunt er ook heerlijk ontspannen. Een heerlijk moment van rust tijdens ons fietsevenement. Alle fietsers die met ons meefietsen genieten dan ook volop van de mooie en stille natuur om hen heen.


Alinea 3
Tijd voor een pauze in Purmerend
In Purmerend houden we een korte pauze bij Brownies & Downies. Even opwarmen met een kopje koffie met een lekkere brownie, daarna een kijkje nemen bij de oude legervoertuigen die tentoon worden gesteld op de Koemarkt in de stad en vervolgens stappen we weer op de fiets. Op naar de Beemster en de lunch bij het Fort bij Spijkerboor. Onderweg fietsen we langs een deel van het Unesco Werelderfgoed de Stelling van Amsterdam. Rond lunchtijd is de koude wind gelukkig wat afgenomen en het zonnetje breekt bijna door de wolken heen. Dat maakt de pauze bij het fort nog net iets fijner.
 
Alinea 4
Forten in De Beemster
De Beemster is bekend omdat dit enorme gebied al in de 17e eeuw werd ingepolderd, maar de polders zijn niet de enige bijzondere bezienswaardigheden die je hier kunt bekijken. Je vindt er namelijk ook vijf forten van de Stelling van Amsterdam. Het Fort bij Spijkerboor waar wij een pauze houden is één van die forten en verder fietsen we langs het Fort aan de Middenweg, een bouwwerk dat goed verstopt ligt in de polders. Deze forten werden vroeger gebruikt om Amsterdam te beschermen. De Stelling van Amsterdam werd gebouwd tussen 1883 en 1920 en sommige delen van de linie konden vroeger onder water worden gezet. Tot de Tweede Wereldoorlog zijn de forten van deze linie in gebruik geweest, maar daarna werden ze stuk voor stuk verlaten.



Alinea 5
Molens bewonderen op de Zaanse Schans
Na de lunch maken we een kort overtochtje met een pontje en daarna zetten we koers naar de Zaanse Schans. Die toeristische trekpleister mag natuurlijk niet ontbreken als je in de omgeving van Zaandam rondfietst. De molens staan er vandaag prachtig bij met oranje versieringen op de wieken. Een van de fietsers uit Zaandam vertelt me dat hij het hier heel anders uitzag toen hij nog jong was. ‘Vroeger stond mijn school daar’, zegt hij terwijl hij wijst naar de plek tegenover Verfmolen de Kat. ‘Toen stonden er nog nauwelijks molens hier. Die zijn er in de loop van de tijd allemaal bijgekomen en zo is het hier uitgegroeid tot een toeristische plek.’ Verfmolen De Kat, de molen waar wij een kijkje in nemen, staat wel al lang op de Zaanse Schans. In 1781 werd de eerste molen op deze plek gebouwd. Die molen werd nog verschillende keren herbouwd en gerestaureerd tot de molen die je hier nu nog steeds vindt.
 
"De molens op de Zaanse Schans staan er prachtig bij"
 
Een kijkje in een oude verfmolen
Molen de Kat is de enige nog werkende verfmolen ter wereld. Molenaar Piet vertelt vol trots over zijn molen en de belangrijke functies van molens in de oorlog. Zo werden molens regelmatig gebruikt als onderduikadres en verder konden er signalen worden doorgegeven met de molens. Soms moesten de molenaars de Duitsers helpen aan bepaalde spullen, al ging dat soms met tegenzin. ‘Vroeger maalden we cacaopoeder in deze molen. De Duitsers waren gek op chocolademelk en ze plaatsten vaak bestellingen voor grote hoeveelheden cacaopoeder. Het lukte niet altijd om genoeg poeder te verzamelen voor ze en dan vulden we het aan met gemalen dakpannen. Daar merkten ze niks van’, vertelt Piet glunderend.

Alinea 6
Een borrel uit de tulpenbollenvelden
In de molen krijgen we ook een glaasje tulpenbollenwodka om te proeven, een bijzondere knipoog naar de oorlogstijd toen mensen bloembollen aten bij gebrek aan ander voedsel. De destilleerders van destilleerderij ‘De tweekoppige Phoenix’ hebben jaren gewerkt aan het recept van deze wodka. Zo zochten ze lange tijd naar de perfecte ‘zuivere’ tulpenbol om lekkere wodka van te maken. Uiteindelijk kwamen ze uit bij tulpenbollen uit de Noordoostpolder die de passende naam ‘Smirnoff’ dragen. Alsof het zo voorbestemd was. We krijgen de opdracht om de wodka niet meteen door te slikken, maar even in onze mond te houden om de smaak te kunnen proeven. Om me heen hoor ik vooral uitroepen als ‘Wat een sterk spul!’ en ‘Dat brandt in je keel en neus, zeg!’. Dit drankje is volgens mij meer weggelegd voor de echte wodkaliefhebber, maar het was het proeven waard.


Alinea 7
Terug naar de start
Vervolgens fietsen we, ietwat slingerend hier en daar na die borrel, langs de oude fabrieken en pakhuizen van Zaandam terug naar het Hembrugterrein. Tijd om nog even na te praten onder het genot van een laatste drankje. Ik geloof dat ik voor deze ene keer wel voor alle deelnemers mag spreken als ik zeg dat het een fantastische dag was. Op naar het volgende Live Event!

Impressiefilm

Tijdens het route.nl Live Event op vrijdag 5 mei 2017 hebben we een sfeerimpressie gemaakt in de vorm van een filmpje. Ben jij benieuwd hoe het route.nl Live Event eruitziet? Bekijk dade filmof leehet belevingsverhaal. Kijk voor meer leuke lokale tips op www.laagholland.com.



Datum: vrijdag 19 mei 2017
Tekst: Linda Milder


Fietstocht route.nl Live Event - vrijdag 5 mei 2017

Fietsroute 557591 - Fietsevent 5 mei: Van oorlog naar bevrijding in Laag Holland
52,71 km

Fietsroute 557591 | Noord-Holland |Zaandam | 52,71 km

Dit fietsevent vindt plaats op Bevrijdingsdag en het is dan ook niet gek dat deze dag in het teken van de oorlog en de bevrijding in Laag Holland staat. Tijdens het evenement word je meegenomen op een reisje door de oorlogsgeschiedenis van de omgeving van Zaandam, Purmerend, de Beemster en 't Twiske.

De verhalen van een oude wapenfabriek
Het event gaat van start met een kopje koffie bij Taets op het Hembrugterrein. Op dit terrein vind je ook het bijzondere Hembrug Museum. Na de ontvangst krijgen we een rondleiding langs de monumentale gebouwen van de oude wapen- en munitiefabriek op het terrein. Daarna is het tijd om op de fiets te stappen en koers te zetten naar natuurgebied het Twiske. Dit gebied bereiken we na zo'n 9 kilometer fietsen. Na de bijzondere fietstocht door het natuurgebied fietsen we verderop het historische centrum van Purmerend binnen via de Melkwegbrug Purmerend. Bij de Koemarkt lassen we een pauze in voor iets lekkers bij Brownies en Downies. Daarna krijgen we een verhaal te horen over de oorlog en nemen we een kijkje bij een tentoonstelling over oorlogsvoertuigen.

Forten in de Beemster
Vanuit Purmerend fietsen we de uitgestrekte Beemster in. Langs de dijk vind je het Fort aan de Middenweg, het Fort aan de Jisperweg en het Fort bij Spijkerboor. Deze forten maken deel uit van de Stelling van Amsterdam, een verdedigingslinie die werd aangelegd aan het begin van de 19e eeuw. Bij het Fort Op Spijkerboor worden we getrakteerd op een overheerlijke lunch in een mooie historische omgeving.Dit fort wordt speciaal opengesteld voor ons om er eventjes rond te kijken.

De Zaanse Schans
Vervolgens steken we de ringvaart over met een pontje en daarna zetten we koers naar Wormerveer en Zaandam. Onderweg komen we langs tal van molens op de Zaanse Schans zoals verfmolen De Kat. De molenaar van deze molen vertelt meer over de functie van de molens in de oorlogstijd. Ook staan hier de distilleerders van 'Distilleerderij De tweekoppige phoenix' klaar met een bijzondere borrel: Tulpenbollenvodka. Daarna stappen we weer op fiets, waarbij we langs de molens De Bonte Hen, het Klaverblad, De Os, Het Jonge Schaap en Museum Oliemolen de Zoeker fietsen. Vervolgens fietsen we langs het mooie Westerwindpad terug naar het Hembrugterrein in Zaandam, waar we eindigen bij Lab44.

Tijdens dit E-bike Experience Event op vrijdag 5 mei hebben we een sfeerimpressie gemaakt in de vorm van een filmpje. Ben jij benieuwd hoe dit Live Event eruitziet? Bekijk dan de video of lees het belevingsverhaal.