E-bikes zijn ontzettend populair in ons fietsland Nederland. We kunnen er ondertussen echt niet meer omheen. Zo’n 10 jaar geleden had nog vrijwel niemand een elektrische fiets, maar tegenwoordig vliegt de ene na de andere fietser je voorbij met behulp van een motortje. Niet alleen ouderen die een beetje ondersteuning kunnen gebruiken zijn fan van e-bikes, ook jongeren stappen steeds vaker op elektrische fietsen om bijvoorbeeld naar school te fietsen en extra snelle e-bikes worden steeds populairder onder werkenden voor woon-werkverkeer. De e-bike wordt dus steeds normaler in het straatbeeld, maar wanneer is die trend eigenlijk begonnen?


De eerste elektrische fietsen

De e-bike met trapondersteuning zoals we die nu kennen is een relatief nieuwe uitvinding, maar de eerste uitvinders waren meer dan een eeuw geleden al bezig met de ontwikkeling van elektrisch aangedreven fietsen. Het eerste patent op een elektrische fiets werd aangevraagd in 1895 door de Amerikaanse Ogden Bolton Jr. en twee jaar later werd er een fiets uitgebracht met een dubbele elektrische motor in de trapas. De eerste elektrische fietsen waren toen dus al een feit, maar ze waren nauwelijks bruikbaar in de praktijk. De accu van de fietsen was namelijk binnen een mum van tijd leeg en de fietsen waren ook nog eens ontzettend zwaar. De elektrische fietsen sloegen daarom ook niet aan destijds. In 1898 werd er een elektrische fiets gemaakt waarbij het achterwiel elektrisch werd aangedreven, maar ook deze fietsen werden uiteindelijk niet op grote schaal geproduceerd.

Alinea 1

E-bikes voor consumenten 

In 1930 hield Philips zich eventjes bezig met de ontwikkeling van elektrische fietsen, maar deze poging werd al snel gestaakt omdat het commercieel gezien geen succes was. Vanaf ongeveer 1990 ging het een stuk beter met elektrische fietsen. Vanaf toen begon de verkoop van elektrische fietsen langzaam te stijgen. Er waren ondertussen betere en lichtere accu’s ontwikkeld die gemakkelijk in het frame van fietsen kon worden verwerkt. De ‘Zike’ fiets van het bedrijf Vector Service Limited was één van de eerste zichzelf voortstuwende fietsen die op de markt kwam voor consumenten. Dat was het startschot voor bekende fietsmerken om zelf ook te experimenteren met elektrisch aangedreven fietsen.

Elektrische fiets of fiets met trapondersteuning?

Vanaf de jaren ’90 zijn e-bikes beetje bij beetje steeds populairder geworden, maar vooral in de laatste 10 jaar is de populariteit van deze fietsen enorm toegenomen. Sparta was de eerste grote tweewielerfabrikant die met een e-bike kwam en al snel volgden veel andere bekende merken zoals Flyer, Batavus en Gazelle. Oorspronkelijk werd de term ‘e-bike’ gebruikt voor fietsen die volledig elektrisch worden aangedreven en waarbij je geen spierkracht hoeft te gebruiken. Bij deze fietsen geef je ‘gas’ met een hendeltje aan het stuur. Vanaf ongeveer 2001 wordt de term vooral gebruikt voor de nieuwere elektrische fietsen met trapondersteuning, waarbij je zelf met spierkracht trapt en daarbij ondersteund wordt door de motor van de fiets. Deze laatste soort fiets is de e-bike die op dit moment erg populair is.

De opmars van ‘het nieuwe elektrische fietsen’

Steeds meer grote fietsmerken voegen e-bikes toe aan hun assortiment en steeds meer mensen kopen e-bikes. Volgens het rapport Mobiliteitsbeeld 2016 van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid is het gebruik van de elektrische fiets vanaf 2006 gestegen met 11 procent. In 2016 was zelfs ongeveer 29% van de verkochte fietsen voorzien van een batterij. Bijna de helft van de gebruikers bestaat uit 65-plussers, maar ook steeds meer jongere fietsers schaffen een e-bike aan. Dat laat meteen zien dat de e-bike bezig is met een flinke opmars. Niet gek, want de accu’s van elektrische fietsen worden steeds lichter en je kunt steeds meer kilometers maken met een elektrische fiets. Die ontwikkeling gaat constant door. Dat maakt e-bikes steeds aantrekkelijker voor iedereen die graag lange afstanden per fiets af wil leggen en voor mensen die zonder ondersteuning niet meer kunnen fietsen.

De gevaren van snel fietsen

Nu steeds meer mensen rondfietsen op een e-bike wordt er natuurlijk ook kritisch gekeken naar deze trend. Als je harder fietst, val je een stuk harder en dat kan allerlei vervelende gevolgen hebben. Ook is het niet altijd even veilig om gewone fietsers op volle vaart in te halen met de snelheden die je kunt halen op een e-bike. Vooral op de snelle speedbikes waarmee je snelheden van zo’n 45 kilometer per uur kunt halen is er veel kritiek. Vanaf 1 juli wordt deze fiets beschouwd als brommer en het wordt dan ook verplicht om een helm te dragen op deze snelheidsmonsters. Verder worden veel fietspaden verboden terrein voor de speedbikes om het verkeer zo veilig mogelijk te houden. Op een ‘gewone e-bike’ mag je wel op alle fietspaden rijden, maar pas je snelheid aan als er veel anderen om je heen fietsen. Dan blijft het fietspad veilig voor zowel gewone fietsers als fietsers met een e-bike. Blijven opletten dus en je snelheid aanpassen als dat nodig is, op die manier maak je veilig gebruik van je e-bike.
Tekst: Linda Milder