In de eerste eeuw voor Christus behoorde Zuid-Limburg tot het Romeinse Rijk. Daarvan zien we nog vele sporen in ons huidige landschap. Zo was er de Romeinse hoofdweg Via Belgica. Een handelsroute die van Boulogne-sur-Mer in Frankrijk naar Keulen in Duitsland liep. Langs deze weg vind je tal van bezienswaardigheden uit deze tijd. Maak eens een tochtje door Zuid-Limburg en fiets of loop in de sporen van de Romeinen. 

Via Belgica

De Romeinse keizer Julius Ceasar veroverde het gebied dat we nu kennen als Zuid-Limburg. Op twee belangrijke kruispunten werden Maastricht en Heerlen gesticht. Handelscentra die destijds respectievelijk de namen Mosae Trajectum en Coriovallum droegen. Maar de Romeinen waren niet alleen actief in deze twee steden. Langs de hele Via Belgica werd Zuid-Limburg voorzien van wegen, dorpen, badhuizen, wachttorens en villa’s.

 

De Romanisering van Zuid-Limburg

Voordat de Romeinen Zuid-Limburg veroverden, leefden de inwoners van dit gebied als zelfvoorzienende boeren. Zij verbouwden enkel voedsel voor zichzelf en bedreven op slecht kleine schaal handel. De Romeinen lieten de boeren kennismaken met het principe van de markt en al snel verhoogden de boeren hun productie, zodat ze hun waren konden verkopen aan stedelingen en soldaten op de markt. Deze overgang wordt ook wel romanisering genoemd. Ook zorgden de Romeinen ervoor dat er voor het eerst huizen van beton werden gebouwd met een dak van dakpannen. De Romeinen hebben een heel grote invloed gehad op onze cultuur en het is interessant om die cultuur op te zoeken.


Foto © VVV Zuid-Limburg

Opgravingen uit de Romeinse tijd

Naast de Romeinse overblijfselen in onze cultuur, vind je in Zuid-Limburg ook verschillende tastbare sporen uit de Romeinse tijd. Vooral langs de oude handelsroute de Via Belgica zijn veel bijzondere archeologische vondsten gedaan, zoals het goed bewaard gebleven badhuis dat in Heerlen werd opgegraven. Dit is de grootste Romeinse opgraving van heel Nederland. Of wat dacht je van de vele munten en aardewerken voorwerpen die door de eeuwen heen zijn opgegraven in deze omgeving? 


In Romeinse voetsporen treden

Niet alleen Heerlen en Maastricht, maar ook Valkenburg groeide in de Romeinse tijd. Je kunt er tegenwoordig een kijkje nemen in de Romeinse katakomben, een replica van indrukwekkende ondergrondse gangen uit de derde en vierde eeuw. In Heerlen kun je het opgegraven Romeinse badhuis en andere archeologische vondsten uit de Romeinse tijd bekijken in het Thermenmuseum. Daarnaast laat landgoed de Proosdij je ervaren hoe de Romeinen vroeger leefden in dit gebied. In deze historische villa kun je door Romeinse tuinen wandelen, genieten van Romeinse gerechten en kennismaken met de Romeinse oerkip (met vijf tenen).


Wil je in de voetsporen treden van de Romeinen en al deze sporen met eigen ogen zien?
Probeer dan eens deze fietsroute:

Fietsroute 240604 - Fietsen door het Romeins verleden van Zuid-Limburg
61,36 km

Fietsroute 240604 | Limburg |Landgraaf | 61,36 km

Deze route neemt je mee over de Via Belgica, de oude Romeinse hoofdweg die eeuwen geleden dwars door Zuid-Limburg liep. Deze weg liep door het Romeinse gebied ‘Germania Inferior’ om de Atlantische kust te verbinden met Keulen. Onderweg kun je een kijkje nemen bij verschillende bezienswaardigheden om meer te weten te komen over de Romeinse geschiedenis in Zuid-Limburg.

Van Rimburg naar Heerlen
Het startpunt van deze fietstocht ligt aan de rand van het dorpje Rimburg, waar je een oud straatdorp vindt, oftewel een vicus. In Rimburg tref je nog een andere archeologische vondst, een graf van een Romeinse rijke vrouw. Vanuit Rimburg fiets je naar Eygelshoven om te vervolgen naar Heerlen. In het centrum van Heerlen vind je het grootste Nederlandse archeologische monument, het Thermenmuseum. In de Romeinse tijd lag er op deze plek een groot badhuis op de kruising van de Via Belgica met een noord-zuidroute. Met de opgravingen in dit gebied zijn er enkele Romeinse Heerlenaren gevonden, zoals een oogarts en een pottenbakker. Alle vondsten worden in het museum getoond. Naast dit museum kan je ook het stadsarchief bezoeken waar veel informatie te vinden is over de Romeinen in Zuid-Limburg.

Momenteel werkt Heerlen hard aan de ontwikkeling van een waar Romeins Kwartier. Vanuit Heerlen kun je overwegen om van de fietsroute af te wijken om een bezoek te brengen aan Kerkrade, Simpelveld en Bocholtz. Deze dorpen hebben de hoge Romeinse villa dichtheid. Je kunt er tevens kennismaken met Villa Rolduc (Kerkrade), de sarcofaag van Bocholtz en de Dame van Simpelveld.

Op naar Maastricht
Vervolgens fiets je verder naar Klimmen, Valkenburg en Maastricht. Onderweg kun je een kijkje nemen bij de Kunrader Steengroeve, Villa de Proosdij, bij de Romeinse Katakomben of plaatsnemen op het Via Belgica zitmeubel in de tuinen van Château Sint Gerlach. Bij Villa de Proosdij ervaar je het leven zoals het er in de Romeinse tijd aan toe ging. In deze historische villa kun je door Romeinse tuinen wandelen, genieten van Romeinse gerechten en kennismaken met de Romeinse oerkip. In de Romeinse Katakomben in Valkenburg maak je kennis met een andere kant van de Romeinse tijd. Hier zijn namelijk eeuwenoude crypten uit Rome nagemaakt met prachtige fresco’s.

De Romeinse Katakomben in Valkenburg aan de Geul zijn divers. Zo is de Via Belgica hier opgegraven. De Katakomben in de stad geven een inkijk in de manier waarop mensen in de Romeinse tijd werden begraven. Maar ook de resten van een Romeinse wachtpost (op de Goudsberg) die kilometers ver over het Zuid-Limburgse land kon uitkijken is hier gevonden.

Bij Maastricht kruiste de Via Belgica vroeger de Maas met de enige brug in de wijde omgeving. Rondom de brug ontstond een nederzetting en later een fort, de grondvesten van Maastricht zoals we de stad nu kennen. Breng ook een bezoek aan de Romeinse tempel in de kelder van Hotel Derlon of download de app MaastrichtAR. Je eindigt je tochtje uiteindelijk net buiten Maastricht.


Wil je meer weten over dit boeiende onderwerp? Neem hier dan eens een kijkje.



Meer weten over de Romeinse sporen in Zuid-Limburg? 

Neem dan hier eens een kijkje.


Tekst: Linda Milder

Dit verhaal kwam tot stand op uitnodiging van VVV Zuid-Limburg.