Vele eeuwen geleden behoorde het huidige Zuid-Limburg tot het Romeinse Rijk. Je vindt er nu nog steeds overal sporen in het landschap die stammen uit die tijd, de eerste eeuw voor Christus. Maastricht en Heerlen waren in de Romeinse tijd bloeiende steden langs de Via Belgica, een belangrijke Romeinse hoofdweg. In deze steden vind je dan ook tal van bezienswaardigheden uit deze tijd, maar ook in de rest van Zuid-Limburg valt er genoeg te zien. Maak eens een tochtje door Zuid-Limburg en loop of fiets in de sporen van de Romeinen.

De Via Belgica

In de eerste eeuw voor Christus veroverende de Romeinse keizer Julius Caesar het gebied dat we nu kennen als Zuid-Limburg. Maastricht werd destijds omgedoopt naar Mosae Trajectum en Heerlen werd Coriovallum genoemd. In deze twee steden, maar ook in andere steden in Zuid-Limburg en in de omgeving van de steden waren de Romeinen erg actief. Ze bouwden wegen, dorpen, badhuizen, wachttorens en villa’s. De bekendste weg die de Romeinen hebben aangelegd in dit gebied is de Via Belgica, een handelsweg die van Boulogne-sur-mer in Frankrijk naar Keulen in Duitsland liep. Deze weg liep dwars door Zuid-Limburg heen van het oosten naar het westen.

 

De Romanisering van Zuid-Limburg

Voordat de Romeinen Zuid-Limburg veroverden, leefden de inwoners van dit gebied als zelfvoorzienende boeren. Zij verbouwden enkel voedsel voor zichzelf. De Romeinen lieten deze boeren kennismaken met het principe ‘markt’ en als snel verhoogden de boeren hun productie, zodat ze hun spullen konden verkopen aan stedelingen en soldaten op de markt. Deze overgang wordt ook wel ‘romanisering’ genoemd. Ook zorgden de Romeinen ervoor dat er voor het eerst huizen van beton werden gebouwd met een dak van dakpannen. De Romeinen hebben kortom een veel grotere invloed gehad op onze cultuur dan je zou denken.


Foto © VVV Zuid-Limburg

Opgravingen uit de Romeinse tijd

Naast de Romeinse overblijfselen in onze cultuur, vind je in Zuid-Limburg ook verschillende tastbare sporen uit de Romeinse tijd. Vooral in de buurt van de oude handelsroute de Via Belgica zijn veel bijzondere archeologische vondsten gedaan, zoals het grotendeels bewaard gebleven badhuis dat in Heerlen werd opgegraven. Dit is de grootste Romeinse opgraving van heel Nederland. Of wat dacht je van de vele munten en aardewerken voorwerpen die door de eeuwen heen zijn opgegraven in deze omgeving? 


In Romeinse voetsporen treden

Niet alleen Heerlen en Maastricht, maar ook onder andere Valkenburg groeide in de Romeinse tijd. Je kunt er tegenwoordig een kijkje nemen in de Romeinse katakomben, een replica van indrukwekkende ondergrondse gangen uit de derde en vierde eeuw die de Romeinen ooit bouwden. In Heerlen kun je het opgegraven Romeinse badhuis en andere archeologische vondsten uit de Romeinse tijd bekijken in het Thermenmuseum. Als laatste kun je een kijkje nemen bij het 2000 jaar oude landgoed de Proosdij om te ervaren hoe de Romeinen vroeger leefden in dit gebied. In de historische villa kun je een tentoonstelling bekijken over Romeinse tuinen en kunst.


Wil je in de voetsporen treden van de Romeinen en al deze sporen met eigen ogen zien?
Probeer dan eens deze fietsroute:

Fietsroute 240604 - Fietsen door het Romeins verleden van Zuid-Limburg
57,57 km

Fietsroute 240604 | Limburg |Landgraaf | 57,57 km

Deze route neemt je mee over Via Belgica, de oude Romeinse hoofdweg die eeuwen geleden dwars door Zuid-Limburg liep. Deze weg liep dwars door de Romeinse ‘Germania Inferior’ om de Atlantische kust te verbinden met Keulen, maar nu is er nog maar weinig van deze weg over. Onderweg kun je een kijkje nemen bij verschillende bezienswaardigheden om meer te weten te komen over de Romeinse geschiedenis in Zuid-Limburg.

Romeinse geschiedenis in het Thermenmuseum
Het startpunt van deze fietstocht ligt aan de rand van het dorpje Rimburg. Vanuit hier fiets je naar Eygelshoven en vervolgens verder naar Heerlen. In het centrum van Heerlen kun je een bezoekje brengen aan het Thermenmuseum/Stadsarchief. In dit museum kun je de grootste Romeinse opgraving in Nederland bekijken. In de Romeinse tijd lag er op deze plek een groot badhuis op de kruising van de Via Belgica met een noord-zuidroute en de overblijfselen hiervan worden hier tentoongesteld.

Op naar Maastricht

Vervolgens fiets je verder naar Klimmen, Valkenburg en Maastricht. Onderweg kun je een kijkje nemen bij Villa de Proosdij en bij de Romeinse Katakomben. Bij Maastricht kruiste de Via Belgica vroeger de Maas. Er ontstond daar een nederzetting en later een fort. Je eindigt je tochtje uiteindelijk net buiten Maastricht.

Maak kennis met het Romeinse leven
Bij Villa de Proosdij ervaar je het leven zoals dat er in de Romeinse tijd aan toe ging. Bekijk de tentoonstelling in deze villa en kom meer te weten over Romeinse tuinen en kunst. In de Romeinse Katacomben in Valkenburg maak je kennis met een andere kant van de Romeinse tijd. Hier zijn namelijk eeuwenoude crypten uit Rome nagemaakt met prachtige fresco’s.

Wil je meer weten over dit boeiende ondererp? Neem dan eens een kijkje bij dit artikel.


Meer weten over de Romeinse sporen in Zuid-Limburg? 

Neem dan hier eens een kijkje.


Tekst: Linda Milder

Dit verhaal kwam tot stand op uitnodiging van VVV Zuid-Limburg.