De herfst is de perfecte tijd om op zoek te gaan naar paddenstoelen in de bossen en andere natuurgebieden. Vooral na een natte zomer zijn er ontzettend veel paddenstoelen te vinden in de natuur, dus maak een mooie herfstwandeling en kijk goed om je heen om niets over het hoofd te zien. In Nederland komen er tientallen paddenstoelen voor in het wild. Wij hebben de meest voorkomende, maar ook enkele bijzondere paddenstoelen voor je op een rijtje gezet.

1. De vliegenzwam

Als je aan de herfst denkt, dan komt er waarschijnlijk meteen een beeld van deze rode paddenstoel met witte stipjes in je hoofd. Dit is misschien wel de meest bekende paddenstoel van allemaal en het is dan ook niet gek dat dit een van de symbolen van de herfst is. Vliegenzwammen komen veel voor in Nederland en ze groeien vaak in groepjes van meerdere paddenstoelen in loofbossen. Ze komen het meeste voor in de buurt van berken en sparren. Het is niet aan te raden om deze paddenstoel te eten, want vliegenzwammen zijn giftig. Niet aankomen dus maar bewonderen met je ogen.


2. Eekhoorntjesbrood en andere boleten

Eekhoorntjesbrood en andere paddenstoelen die tot de boleten behoren zijn veel te vinden in Nederland. Je herkent deze paddenstoelen aan hun simpele uiterlijk dat bestaat uit een verdikte witte steel en een stevige bruine hoed. Deze paddenstoelen zijn vooral terug te vinden onder eiken- en beukenbomen, maar sommige soorten boleten groeien juist in naaldbossen met een zure bodem. Verder groeien deze paddenstoelen net als vliegenzwammen vaak in groepjes. Eekhoorntjesbrood en heksenboleten zijn eetbaar, maar je haalt ze makkelijk door elkaar met andere boleten die niet eetbaar zijn. Het is dus raadzaam om ook van deze paddenstoelen af te blijven.

3. Elfenbankjes

Deze waaiervormige paddenstoelen lijken net als de vliegenzwam recht uit een sprookjesboek te komen. Elfenbankjes groeien op boomstronken van loofbomen, maar soms ook op sparren als groepjes bij elkaar. Ze danken hun naam aan het feit dat ze een soort bankjes vormen waar elfjes zogenaamd op kunnen zitten. De hoed van deze paddenstoel is dun, waaiervormig en sierlijk. Verder heeft de hoed verschillende kleuren: van wit tot beige, okergeel, roodbruin, grijs, blauw en zwartachtig. Deze paddenstoel heeft een belangrijke functie in het bos. Het elfenbankje helpt namelijk mee met de afbraak van afgevallen bladeren. 

4. Groene knolamaniet

De groene knolamaniet is één van de giftigste paddenstoelen ter wereld, dus kom hier vooral niet aan met je handen. De bijnaam van deze paddenstoel is ‘Death Angel’. Dan weet je waarschijnlijk al genoeg. Je kunt de groene knolamaniet herkennen aan de dunne witte steel met een hoed die licht olijfgroen of geel is. De paddenstoel heeft wat weg van de champignon, maar de kleur van de hoed van de knolamaniet is feller dan die van de champignon. De groene knolamaniet is meestal te vinden in loofbossen en dan met name onder eikenbomen, beuken, hazelaars en kastanjebomen.



5. Geschubde inktzwam

De geschubde inktzwam is een bijzondere paddenstoel om te zien. Er druipt namelijk een soort zwarte inkt uit de paddenstoel als de sporen rijp zijn. Daar komt de naam van deze paddenstoel dan ook vandaan. De inktzwam is langwerpig en wit als de paddenstoel nog jong is. De hoed van de paddenstoel is voorzien van een soort wollige schubben. Later verkleurt het onderste deel van de paddenstoel roze, bruin en zwart. Deze paddenstoel komt vaak voor in bossen, maar ook in tuinen. Deze paddenstoelen zijn eetbaar, zolang ze nog niet van wit naar zwart verkleurd zijn onderaan de hoed.

6. Cantharellen

De cantharel behoort tot de paddenstoelen die het gemakkelijkst te herkennen zijn van allemaal. Deze paddenstoel wordt ook wel de hanenkam of dooierzwam genoemd. Cantharellen hebben een gele tot oranje kleur die goed opvalt in de natuur en de randen van de hoed zijn vaak een beetje naar binnen gerold. Deze paddenstoel groeit in naald- en loofbossen, maar komt niet meer zoveel voor in Nederland. Dat is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat deze paddenstoel veelvuldig geplukt wordt door mensen voor de consumptie. Qua kleur lijkt deze paddenstoel op de lantaarnzwam, een zeer zeldzame paddenstoel die licht geeft in het donker.


Mag je paddenstoelen plukken?

Veel paddenstoelen worden geroemd om hun bijzondere smaken, maar vaak is het toch slimmer om deze pareltjes in het bos alleen met je ogen te bewonderen. In verschillende natuurgebieden is het namelijk verboden om paddenstoelen te plukken en bovendien loop je altijd het risico om toch per ongeluk een giftige paddenstoel te plukken. In de gebieden van Staatsbosbeheer is wél het toegestaan om paddenstoelen te plukken, zolang je niet meer dan 100 gram plukt en zolang de paddenstoelen niet op de Rode Lijst staat. Kijk dus van tevoren goed na of plukken toegestaan is in het gebied waar jij op pad gaat.



Op zoek naar een mooie route waarop je volop paddenstoelen kunt spotten? Probeer dan eens de paddenstoelroute in de Bollenstreek.


Wandelroute 716575 - Paddenstoelenroute over landgoed Nieuw Leeuwenhorst
5,54 km

Wandelroute 716575 | Zuid-Holland |Noordwijkerhout | 5,54 km

Tussen Noordwijk en Noordwijkerhout vind je het prachtige landgoed Nieuw Leeuwenhorst. Deze route neemt je mee door de weelderige historische bossen van dit landgoed. Geniet hier in de herfst van de verkleurende blaadjes in de bomen, maar kijk ook af en toe naar de grond. Er groeien hier namelijk allerlei soorten paddenstoelen die het bewonderen waard zijn.

Wandelen over landgoed Nieuw Leeuwenhorst
Het startpunt van deze route ligt aan de rand van landgoed Nieuw Leeuwenhorst. Vanuit hier wandel je door dit romantische landschap vol eeuwenoude bossen en pareltjes die verstopt in de natuur liggen. Je vindt hier onder andere de spiegelvijver, een prachtige vijver die op zonnige dagen het spiegelbeeld van landhuis Dijkenburg vertoont. Neem de tijd om hier eventjes stil te staan en bewonder alle vogels die op en rondom de vijver leven. Als je geluk hebt kun je zelfs een glimp opvangen van een ijsvogel.

Paddenstoelen bewonderen
Ook in de bossen zijn er genoeg dieren te vinden, zoals vleermuizen die zich graag terugtrekken in de vleermuizenkassen die hier en daar zijn opgehangen. Verder groeien er in de herfst allerlei soorten paddenstoelen. In Nederland komen er ruim 5.000 soorten paddenstoelen voor, dus er valt genoeg te ontdekken. Zo’n 50 paddenstoelensoorten hiervan zijn giftig, dus wees wel voorzichting.

De Koepelberg

De Koepelberg is een gedeelte van het landgoed dat goed bewaard is gebleven. De slingerpaden, statige lanen en doorkijkjes in dit gebied maakten vroeger deel uit van een weelderige tuin. Op de Koepelberg stond ooit een theekoepeltje. Nu kun je er genieten van de natuur die in de herfst de mooiste kleuren krijgt.

Voor kinderen wordt er ieder jaar een herfstnatuurspel georganiseerd in het Leeuwenhorstbos. Kijk hier voor meer informatie.

Wil je verder op pad door de Bollenstreek? Neem dan een kijkje op deze pagina.