Bij historische erfgoederen denk je misschien aan kastelen en andere bijzondere bouwwerken, maar in het Land van Cuijk maak je kennis met hele andere sporen uit het verleden. Hier vind je namelijk de zogenaamde Maasheggen. Deze heggen vormen een prachtig landschap dat uniek is in West-Europa.

Alinea 1

Heggen vlechten langs de Maas

De Maasheggen tussen Vierlingsbeek en Cuijk zijn al honderden jaren te vinden op de uiterwaarden van de Maas. Vroeger werden de doornstruiken die hier groeiden in elkaar gevlochten en zo ontstond dit bijzondere landschap dat nergens in Nederland zo goed bewaard is gebleven als hier. De heggen bestaan voornamelijk uit meidoornen, maar ook uit wegedoornen en sleedoornen. Deze struiken werden hier vroeger half doorgezaagd en naar de zijkant geleid. Daardoor groeien de struiken door elkaar heen. Dat proces wordt ‘leggen’ genoemd. Vanuit de afgezaagde stukken van de struik groeien weer nieuwe takken, waardoor er een dichte heg ontstaat

Paradijs van natuurliefhebbers

De ondoordringbare Maasheggen werden gebruikt om percelen van elkaar te scheiden, maar ook om vee op een bepaalde plek te houden en om roofdieren buiten te houden. Tegenwoordig vormen de heggen vooral een mooi landschapselement voor natuurliefhebbers. De Maasheggen vormen namelijk een bijzonder ecosysteem met allerlei planten- en diersoorten. Zo vormen de heggen een knusse broedplaats voor vogels en verder vind je hier dassen. Ook groeien er veel struiken tussen de heggen zoals vlier, hondsroos, rode kornoelje en braam. Als de uiterwaarden van de Maas onder water lopen dan vangen de heggen het slib op. Dat zorgt ervoor dat de bodem erg vruchtbaar is in dit gebied en daarom groeien er hier zoveel gewassen.

Alinea 3

Een landschap vol historie

Vroeger vond je deze heggen op verschillende plekken in Nederland, maar alleen in het Land van Cuijk zijn de heggen, kleine percelen en typische zandwegen van dit landschap bewaard gebleven. Op andere plekken moesten de heggen plaatsmaken voor grote landbouwpercelen met prikkeldraad. Om dit gebied vol historie zo goed mogelijk te kunnen beschermen is er een aanvraag ingediend bij UNESCO om uitgeroepen te worden als biosfeergebied. Op dit moment is de Waddenzee het enige biosfeergebied van Nederland.

Alinea 4

Maasheggen als ambacht

Niet alleen het landschap in deze regio wordt beschermd, ook het ambacht van het Maasheggenvlechten zelf wordt levend gehouden. Deze kunst behoort zelfs tot het immaterieel erfgoed van Nederland. Ieder jaar wordt er een Nederlands Kampioenschap Maasheggenvlechten in Boxmeer gehouden waar alle vlechters hun kunsten kunnen laten zien. Dit jaar kun je op 10 maart 2018 kennismaken met het Maasheggengebied met een georganiseerde fietstocht en op 11 maart 2018 vindt het NK Maasheggenvlechten plaats met allerlei leuke randactiviteiten. Dat wil je niet missen!

Tekst: Linda Milder
Fotografie: Land van Cuijk, Shutterstock en Vereniging Nederlands Cultuurlandschap

 

Dit verhaal kwam tot stand op uitnodiging van Land van Cuijk.