De Tweede Wereldoorlog heeft haar sporen achtergelaten in de Achterhoek, net als in de rest van Europa. Tijdens de bezetting probeerde de bevolking van de Achterhoek om het normale leven voort te zetten, maar dat ging niet voor iedereen even makkelijk. In verschillende musea vind je nog voorwerpen die herinneren aan deze tijd.

Vervalste persoonsbewijzen

Joden gebruikten vaak vervalste persoonsbewijzen tijdens de bezetting om hun vreselijke lot te ontvluchten. In het Onderduikmuseum Markt 12 kun je zo’n persoonsbewijs bekijken van Salli Schwarz. De Joodse Salli Schwarz ontkwam op 8 oktober 1941 maar net aan een razzia in Winterswijk. Samen met zijn vrouw Bettie en zijn dochtertje Ria verruilde hij zijn onderduikadres daarom voor een nieuw onderduikadres. Verzetsstrijders hielpen hen door vervalste persoonsbewijzen voor ze te maken. Voor zulke bewijzen kon je toen terecht bij de Persoonsbewijzencentrale. Het hele gezin overleefde de oorlog op die manier.

Vermommingen

Tijdens de bezetting werden er met enige regelmaat razzia’s gehouden. Er werd niet alleen jacht gemaakt op Joden, maar ook op mannen die zich aan de arbeidsinzet onttrokken. Mensen wisten daar niet alleen aan te ontkomen door vervalste persoonsbewijzen te gebruiken, maar ook door zichzelf te vermommen. Op 30 januari 1944 hielden de Duitsers een razzia in Aalten, waarbij 48 mannen werden gearresteerd. Gerrit Hoopman wist te ontkomen met behulp van een Scheveningse vrouw. Zij stond haar cape, haar rok en een kapje aan hem af, zodat Gerrit vermomd als vissersvrouw kon ontsnappen. Dit kapje wordt tentoongesteld in het Onderduikmuseum Markt 12.

Zelf geteelde tabak

Aan het begin van de oorlog konden mensen tabak gewoon zoals normaal in de winkel kopen, maar vanaf mei 1942 hadden ze daar distributiebonnen voor nodig. Veel Nederlanders schakelden over op zogenaamde ‘amateurtabak’ die ze zelf teelden. In het Achterhoeks Museum kun je voorwerpen bekijken die gebruikt werden om ‘amateursigaretten’ te maken.

‘Aanmeldingsbureau oorlogsvrijwilligers’-bord

In het Achterhoeks Museum vind je ook een oud bord dat gebruikt werd voor het bureau waar Nederlandse oorlogsvrijwilligers werden geworven. Deze vrijwilligers werden aan het oostfront ingezet om te vechten aan de Duitse zijde. Na de bevrijding werd het bord hergebruikt om Nederlandse vrijwilligers te werven voor de oorlog in Nederlands-Indië.

Trompet Jeugdstorm

De NSB richtte in Nederland de Jeugdstorm op naar voorbeeld van de Hitlerjugend. De jongeren leerden hier meer over de nationaalsocialistische beginselen. In het Achterhoeks Museum vind je een trompet die werd gebruikt door de Jeugdstorm. Trompetten werden gebruikt door het muziekkorps van de groep, maar ze werden ook gebruikt om een signaal af te geven. Jeugdstormers moesten direct gehoor geven aan deze signalen die aangaven dat ze op moesten staan, dat ze moesten verzamelen of dat er brand was.


Bevrijdingsroutes langs indrukwekkende verhalen


Elk spoor heeft zijn eigen verhaal. Soms groot en soms klein. De hoofdrollen zijn voor de slachtoffers en helden van toen. 
Je leert de mensen en hun verhalen kennen in deze 11 indrukwekkende routes. Opdat we niet vergeten … En opdat we blijven leren van het verleden.  




Gerelateerde artikelen

Historisch genieten in de Achterhoek

Historisch genieten in de Achterhoek

Gezellige middeleeuwse stadjes met smalle straatjes die barsten van de historie, prachtige heuvelachtige bossen, wijngaarden en de lekkerste streekproducten, je vindt het allemaal in de Achterhoek.

Indrukwekkende bevrijdingsverhalen in de Achterhoek

Indrukwekkende bevrijdingsverhalen in de Achterhoek

De bevrijding van de Achterhoek was een beslissend moment voor de bevrijding van heel Nederland, kom meer te weten over deze mooie regio

Dit verhaal kwam tot stand op uitnodiging van Stichting Achterhoek Toerisme.