De korte en onopvallende grens tussen Gelderland en Limburg wordt gevormd door het natuurgebied de Mookerheide. Oorspronkelijk was de heerlijkheid Mook in handen van het bisdom Aken. In 1227 verkocht de bisschop het gebied echter aan graaf Gerard III van Gelre. Twee eeuwen later schonk de Bourgondische hertog Karel de Stoute, die korte tijd over Gelre heerste, de heerlijkheid Mook aan het rivaliserende hertogdom Kleef.

Alinea 1

De slag op de Mookerheide

De beroemdste historische gebeurtenis in deze streek is de Slag op de Mookerheide, die plaatsvond op 14 april 1574, in de beginfase van de Tachtigjarige Oorlog. Lodewijk en Hendrik van Nassau probeerden 10.000 tot 13.000 soldaten vanuit Frankrijk naar Nederland te loodsen, om zich in de Betuwe bij de troepen van hun broer Willem van Oranje aan te sluiten. Terwijl de broers op weg waren naar Nijmegen om daar de Waal over te steken, wachtte het Spaanse leger hen op de Mookerheide op. Er vond een vernietigende veldslag plaats, waarbij Lodewijk en Hendrik om het leven kwamen. De slag maakte diepe indruk op de bevolking van Mook. Zij vertelden elkaar diverse legendes over de heide: er zouden nog zielen rondwaren van overleden soldaten, en bokkenrijders zouden er de duivel ontmoeten. Een andere legende is die van Kiste Trui, een vrouw die ervan overtuigd was dat de broers Van Nassau een schat op de heide hadden achtergelaten. Haar hele leven zou ze tevergeefs naar de schatkist zoeken. Mook bleef tot 1609 Kleefs bezit, en ging daarna over in Brandenburgse en later in Pruisische handen. Pas in 1815, bij de vorming van het Koninkrijk der Nederlanden, werd het gebied bij ons land gevoegd. Het kwam echter niet terug bij Gelderland maar ging bij Limburg horen.

Tekst:Erfgoed Gelderland
Fotografie: B.J.Schoenmakers, CC0 en Frans Hogenberg, PD

 

Dit verhaal kwam tot stand op uitnodiging van Erfgoed Gelderland.