Het alledaagse leven van bewoners van de Achterhoek veranderde sterk in de 19e eeuw. Veel intensief arbeidswerk werd overgenomen door machines en fabrikanten vonden manier om sneller en goedkoper te produceren. De aanvoer en afvoer van grondstoffen en producten nam daardoor toe, er verrezen allerlei nieuwe fabrieken en de welvaart steeg. Ben je al benieuwd geworden wat er allemaal voor producten werden gemaakt in de Achterhoek?

Emaillen pannen

In de DRU fabriek werden vanaf het eind van de 19e eeuw emaillen pannen gefabriceerd. Email is een glaslaagje dat op metaal wordt aangebracht om te voorkomen dat het metaal gaat roesten. Een hele vooruitgang voor huisvrouwen in die tijd. Voor de emaillen pannen gebruikten huisvrouwen vooral koperen pannen, maar daarmee was het altijd oppassen geblazen. Als de vrouwen daar het tinnen laagje afgeschuurd hadden, konden ze er namelijk geen zure producten zoals appelmoes meer in maken. De emaillen pannen vrolijkten de keuken ook nog eens op, omdat ze werden uitgevoerd in allerlei vrolijke kleurtjes.

In stukken gezaagd hout

In 1909 stond er een stoomtimmerfabriek in Wehl. Deze fabriek werd hier gebouwd tijdens de industrialisering om hout te zagen voor bijvoorbeeld de Limburgse steenkolenmijnen. In de mijnen werd veel hout gebruikt om de mijngangen mee te stutten. Voordat er houtzagerijen waren als deze moest hout nog met de hand worden gezaagd, dus dit was zeker een vooruitgang. De fabriek is aan het spoor gebouwd, zodat grondstoffen en eindproducten makkelijk in- en uitgevoerd konden worden. 

Grolsch bier

In 1615 werd het eerste Grolsch biertje gebrouwen door Willem Neerfelt in Groenlo in de Achterhoek. Grolsch betekent letterlijk ‘afkomstig uit Grol’, de oude naam van Groenlo. De schoonzoon van Willem zette het werk voort. In 1667 werd hij gildemeester van het Grolsche brouwersgilde en eigenaar van de Grolsch brouwerij. In die tijd werd het bier vervoerd met paard en wagen, dus het afzetgebied was op dat moment niet zo groot. In de 19e eeuw werd het afzetgebied een stuk groter, omdat het bier ook met de trein kon worden vervoerd.

Hoornen knopen

Voordat plastic was uitgevonden werden allerlei voorwerpen van buffelhoorn gemaakt. De verwerking van buffelhoorn uit Azië en Zuid-Amerika werd in Nederland alleen gedaan in Aalten. De grondstof werd via Duitsland aangevoerd naar Nederland via het spoor. In de pijpenfabriek van Willem in Gussinklo werden hoornen pijpenstelen en handvaten voor wandelstokken en paraplu’s gemaakt. Later werd er overgeschakeld op de productie van hoornen knopen. De fabriek werd al snel de grootste werkgever binnen de hoornindustrie en de knopen werden onder andere geëxporteerd naar Engeland, Ierland en Amerika.

Textiel

In de 18e eeuw werd er vooral gespind en geweven bij mensen thuis. Tijdens de industriële revolutie verplaatste deze nijverheid zich naar de fabriek. Met weefgetouwen en andere hulpmiddelen kon er op veel grotere schaal textiel worden gemaakt. Dit gebeurde in verschillende delen van Nederland en ook in de Achterhoek. ‘Blauwdrukken’ was een techniek die in die tijd veel werd gebruikt. Vooral werkkleding en huishoudtextiel werd tot het begin van de 20e eeuw blauw gekleurd met de grondstof indigo.  



Gerelateerde artikelen

Fietsen en wandelen langs Middeleeuws Erfgoed

Fietsen en wandelen langs Middeleeuws Erfgoed

Gelderland heeft het rijkste middeleeuws verleden van heel Nederland. Beleef de spannende geschiedenis vol Ridders en Jonkvrouwen.

Indrukwekkende bevrijdingsverhalen in de Achterhoek

Indrukwekkende bevrijdingsverhalen in de Achterhoek

De bevrijding van de Achterhoek was een beslissend moment voor de bevrijding van heel Nederland, kom meer te weten over deze mooie regio

Historisch genieten in de Achterhoek

Historisch genieten in de Achterhoek

Gezellige middeleeuwse stadjes met smalle straatjes die barsten van de historie, prachtige heuvelachtige bossen, wijngaarden en de lekkerste streekproducten, je vindt het allemaal in de Achterhoek.

Dit verhaal kwam tot stand op uitnodiging van Stichting Achterhoek Toerisme.